Son günlerde PlayStation tarafında en çok konuşulan konulardan biri jailbreak’li PS5’lerde çalışan emülatörler ve resmi olmayan yazılımlar. Özellikle eski PlayStation oyunlarının (PS2 ve hatta PS3) fiziksel disklerle çalıştırılması ve artık Windows 7’nin bile denendiği görülüyor.
Jailbreak nedir?
Jailbreak, konsolun resmi kısıtlamalarını kaldıran bir yöntemdir. Böylece resmi olmayan programlar (homebrew) ve emülatörler çalıştırılabilir. Şu an Relapse adlı bir exploit sayesinde firmware 13.60 ve öncesi PS5’lerde bu mümkün. Daha yeni güncellemelerde (14.00 ve sonrası) henüz aynı şekilde çalışmıyor. Jailbreak yapanlar genellikle otomatik güncellemeleri kapatıyor ve PlayStation Network’e bağlanamıyor.
Ne oluyor?
En dikkat çekeni PS5SX2. Bu, bilgisayarlardaki bilinen PCSX2 emülatörünün PS5’e taşınmış hali. Jailbreak’li bir PS5’e kurulduğunda:
- Kendi PS2 DVD’lerinizi konsola takıp içeriğini kopyalayabiliyorsunuz.
- Oyunları daha yüksek çözünürlükte (bazı durumlarda 4K seviyesine yakın) ve daha yüksek kare hızında çalıştırabiliyorsunuz.
- Filtreler, widescreen yamalar gibi ekstra özellikler var.
PS5’in disk sürücüsü CD okuyamadığı için mavi diskli (CD tabanlı) PS2 oyunları desteklenmiyor. Sadece DVD olanlar çalışıyor.Aynı geliştirici tarafında PS3 oyunları için de erken denemeler var (RPS5S3). Gran Turismo 5 gibi bazı oyunların fiziksel diskten başlatıldığı gösterildi ama bu henüz erken aşamada.Bunların dışında RetroArch tabanlı diğer emülatörler (GameCube, Wii, PSP gibi) ve orijinal Xbox emülasyonu da deneniyor.
Windows 7 çalıştırılması
Reddit’te paylaşılan bir videoda araiz_why adlı bir kullanıcı, jailbreak’li PS5 üzerinde Windows 7 çalıştırdığını gösterdi. Windows 7, konsolun ana menüsünden ayrı bir ikon olarak açılıyor. Klasik açılış animasyonu, sesi ve Aero arayüzüyle masaüstü geliyor.Ancak bu doğrudan donanım üzerinde çalışan bir Windows değil. Özel bir sanal makine veya emülatör ortamı üzerinden çalışıyor. 3D donanım hızlandırması stabil olmadığı için ağır programlar veya yüksek sistem gereksinimli oyunlar şu an çalıştırılamıyor. Daha çok bir deneme (proof of concept) niteliğinde.
Neden gündemde?
Sony, PS5’te PS2 veya PS3 disklerini resmi olarak desteklemiyor. Homebrew topluluğu bunu kendi imkanlarıyla sağlıyor. Özellikle fiziksel diskten çalışan yöntem, “kendi aldığım oyunu kullanıyorum” iddiasını güçlendiriyor. Windows 7 denemesi ise konsolun ne kadar esnek hale gelebileceğini gösteriyor. Aynı zamanda oyun koruma tartışmaları da artıyor.
Riskler ne?
- Jailbreak garantiyi bozar ve hesap banı riski taşır.
- Firmware’i güncellerseniz jailbreak genellikle bozulur.
- Her şey resmi değildir, uyumluluk ve kararlılık değişkendir.
- Korsan kullanımı ayrı bir tartışma konusu.
Nereye gidiyor?
Homebrew sahnesi hızlı ilerliyor. PS2 tarafı şu an en olgun olanı. PS3, diğer konsollar ve Windows gibi işletim sistemi denemeleri daha erken aşamada. Sony güvenlik güncellemeleriyle bu açıkları kapatmaya devam ediyor. İlerleyen dönemde daha fazla emülatör ve iyileştirme görülmesi muhtemel, ancak her yeni firmware güncellemesi işi zorlaştırıyor.Kısaca: Jailbreak’li PS5’ler şu an resmi olarak desteklenmeyen eski oyunları çalıştırabiliyor ve hatta Windows 7 gibi beklenmedik şeyler de deneniyor. Konu hem teknik hem de “oyun sahipliği / koruma” açısından tartışılıyor. Sizde bu konuda ne düşünüyorsunuz?